•  

             Januari

Tuinkalender Januari

Dieren

Tijdens de donkere wintermaanden hebben de vogels en eekhoorntjes minder tijd om op zoek te gaan naar voedsel. Maak hiervoor een apart voederstation in de tuin en strooi hier met enige regelmaat wat zaden, pitten en noten. Plaats de voederplaats op een zonnige en windarme plek in de tuin en zorg ervoor dat deze hoog genoeg geplaatst is zodat katten er niet bij kunnen. Als extra energiebron kan je ook wat vetbollen en pinda’s ophangen. Hang liever geen vetbollen in een plastic netje op, maar maak gebruik van een vetbollenhouder of -krans. Dit is een veel duurzamere oplossing en de vogels kunnen er niet in verstrikt raken.

Naast voedsel zijn de vogels ook gebaad bij vers drinkwater om hun dorst te lessen, zeker wanneer alles is dichtgevroren. Plaats hiervoor een ondiepe bak of drinkschaal op een beschutte en windvrije plek in de tuin zodat de dieren er rustig kunnen drinken. Bij lichte vorst (temperatuur tussen 0°C en -5°C) kunnen de vogeltjes de drinkplaats ook gebruiken om te badderen. Je hoeft niet bang te zijn dat de vogeltjes bevriezen, want hun veertjes bevatten een vetlaagje waardoor het water zo weer van de veren rolt. Bij strenge vorst (temperatuur lager dan -10°C) is het verstandig om gaas over de drinkschaal te plaatsen zodat de vogels er niet meer in kunnen baden, maar nog wel kunnen drinken. Bij deze temperaturen kan het verenkleed namelijk wel bevriezen. Ververs tenslotte het water regelmatig om te voorkomen dat het water bevriest of dat er ziektes en bacteriën kunnen groeien.

Ook andere dieren zoals egeltjes kunnen bij vorst en sneeuw jouw hulp goed gebruiken. Geef ze een warm welkom in je tuin door met een houten kist, kartonnen doos of speciaal egelhuis een goed beschutte slaapplaats te creëren waar ze kunnen uitrusten en opwarmen. Ook een lekkere maaltijd bestaande uit gedroogde meelwormen, egelpaté en katten- of hondenbrokken helpt de egels om een fijne winterslaap te houden. Natuurlijk is het ook mogelijk om kant en klaar egelvoer te kopen wat speciaal is afgestemd op de voedingsbehoefte van de egels.

Gazon

In de maand januari zitten we nog midden in de winter en heeft het gazon niet veel verzorging nodig. Uiteraard kun je er wel voor zorgen dat het gazon ongeschonden de winter door komt. Op de eerste plaats is het niet verstandig om op het gazon te lopen wanneer er sneeuw of ijs ligt. Bevroren gras kan namelijk makkelijk beschadigd raken en betreding van het gazon kan leiden tot kale plekken.

Daarnaast is het goed om het gazon te voorzien van een laag kalk. De kalk verbetert de bodemstructuur en zorgt er tevens voor dat de zuurgraad van de grond in orde blijft. Dit resulteert in een betere opname van voedingsstoffen, waardoor het gazon zich beter kan ontwikkelen. Een tekort aan voedingstoffen kan ervoor zorgen dat het gazon minder sterk en veel kwetsbaarder wordt waardoor onkruid en mos de kans krijgen om zich te ontwikkelen. Ook de kleurstelling en uitstraling van het gazon zal sterk achteruitgaan wanneer er een tekort is aan voedingstoffen.

Alhoewel het gazon in januari naast het strooien van kalk weinig aandacht nodig heeft is het de perfecte maand om je tuingereedschap een onderhoudsbeurt te geven. Denk hierbij aan het slijpen, inspuiten en grondig reinigen van je snoeischaren en grasmaaier, maar ook het schoonmaken van je spade, spitvork en schop moeten zeker niet vergeten worden. Goed onderhoud van je tuingereedschap zorgt ervoor dat je er veel langer plezier van hebt en voorkomt dat je eventuele bacteriën overbrengt van de ene plant naar de ander.

Sierbestrating

In de winter kan het door de vorst gevaarlijk glad zijn op de tuinbestrating. Om de paden begaanbaar te houden bij een flinke sneeuwbui is het op de eerste plaats handig om een sneeuwschuiver in huis te hebben om de sneeuw op te ruimen. Wanneer je structuurtegels, zoals grindtegels, in de tuin hebt liggen is het een aanrader om ook een stevige schrobborstel aan te schaffen.

Voor het verwijderen van ijs op de tegels grijpen veel mensen direct naar strooizout, maar wij raden aan om strooizand hiervoor te gebruiken. De planten in de tuin kunnen door het strooien van zout namelijk last krijgen van een te hoog zoutgehalte wanneer het zout in de grond terecht komt. Wanneer de planten gaan groeien zal je zien dat dit langzamer gaat dan normaal en geen groen, maar meer een geelkleurig blad zullen geven.

Vijver

Gedurende de wintermaanden is het rustig in de vijver. Planten groeien niet meer en de vissen zijn minder actief en zoeken een warmer plekje op onderin de vijver. Om de rust voor de vissen te bewaren is het verstandig om geen werkzaamheden in en rondom de vijver te plannen. De vijverpomp, filters en eventuele zuurstofpomp kun je in de winter het best uitgeschakeld laten.

Bevinden de vissen zich toch aan het oppervlak van het water kan dit wijzen op een tekort aan zuurstof. In dit geval is het wel verstandig om de vijver- of zuurstofpomp in te schakelen. Een andere mogelijkheid is door warm water op een bepaalde plek van het ijs te gieten of gebruik te maken van een ijsvrijhouder of vijververwarming.

Mochten we te maken krijgen met sneeuwval is het aan te raden om deze van de bevroren vijver weg te halen. De sneeuw houdt namelijk het daglicht tegen en ondanks het feit dat de hele vijver in rust is hebben vissen en planten dit licht wel nodig. Let daarnaast ook op ongenode gasten zoals de reiger. Net als andere dieren is de reiger in de winter ook op zoek naar voedsel en zal zeker een poging wagen als de vijver vrij toegankelijk is. Wil je zeker zijn dat reigers jouw vijver niet komen leegvissen raden wij je aan om te kijken naar een elektronische reigerverjager.

Snoeien

Het kan absoluut geen kwaad om bij zachter en droog weer in januari al aan de slag te gaan met het snoeien van fruitbomen in de tuin. Het gaat dan om de vruchtbomen met pit zoals een appel- en perenboom en niet om steenvruchtbomen zoals een pruimen- of kersenboom. Deze laatste groep bomen laten we met rust tot later in het jaar om besmetting van onder andere loodglansschimmel te voorkomen.

Door het snoeien van de fruitbomen geef je nieuwe takken de gelegenheid om zich te ontwikkelen. Voordat je heel enthousiast met een snoeischaar aan de slag gaat is het verstandig om een oudere fruitboom eerst van een afstand goed te bekijken zodat je kunt zien hoe de vorm van de boom loopt en of de takken goed verdeeld zijn. Start met het snoeien van de dode, zieke en gescheurde takken en knip vervolgens de takken weg die weinig vrucht geven of naar beneden groeien.

Het snoeien van jonge fruitbomen werkt net even anders omdat de boom nog in vorm moet komen. Knip bij een jonge boom de hoofdtakken (ook wel gesteltakken genoemd) op gelijke hoogte af boven een knop die naar buiten gericht is. Daarna knip je ook de spoortjes (kleine zijtakjes van de hoofdtakken) terug tot op drie knoppen. Eventueel kun je er ook voor kiezen om de top van de jonge fruitboom weg te snoeien als je liever een wat lagere en bredere fruitboom wilt. Tot slot snoei je ook alle nieuwe scheuten voor een derde terug zodat hier later ook weer spoortjes kunnen groeien en uiteindelijk vruchten gaan afgeven.
 

Niet alleen fruitbomen, maar ook andere bomen en struiken zoals de haagbeuk, blauweregen, leilinde en clematis mag je in januari flink terugsnoeien. Belangrijk is wel om dit op een moment zonder nachtvorst te doen. Ook wanneer het overdag gevroren heeft is snoeien geen goed idee. Ook al zijn de meeste haagplanten winterhard, toch zullen ze maar moeilijk kunnen herstellen van een snoeibeurt met vorst. Het beste is dus om de planten te snoeien op een dag waarop je zeker weet dat het niet gaat vriezen.

Beplanting

We hebben je al laten weten dat je in januari verschillende haagplanten kan snoeien, maar wist je dat de wintermaanden ook de perfecte periode zijn om deze planten te planten? Haagplanten vormen een mooie, groene en natuurlijke afscheiding en geven een bepaalde sfeer aan je tuin. Zolang de bodem niet bevroren is kan je bijvoorbeeld de haagbeuk, beukhaag en taxus met blote wortel of kluit in de grond zetten. In de wintermaanden zijn deze planten namelijk in een soort winterslaap waardoor dit een goed moment is om ze te verplanten. Daarnaast zijn de planten winterhard en hebben in de winter geen extra verzorging of bescherming nodig.
 

Het planten van een haag is vrij eenvoudig: je graaft een geul, zet de planten erin en vervolgens gooi je de geul weer dicht. Toch moet je van tevoren even nadenken op welke manier je de planten in de grond wil zetten: recht of in een zigzag. Wanneer je een haag wil planten met blote wortels raden wij je om ze zigzag te plaatsen voor een mooie, volle en dichte haag. Ook bij haagplanten die nog niet zo ver uitgegroeid zijn is het verstandig om ze zigzag te plaatsen. Kant-en-klaar hagen kun je daarentegen prima op een rechte lijn in de grond zetten omdat deze jouw tuin direct voorzien van een volgroeide, volle tuinafscheiding. Nog een kleine tip voordat je de haagplanten in de grond zet: span een touwtje over de lengte van de nieuwe haag zodat je zeker weet dat je een rechte geul graaft en je niet opeens een rare bocht in je haag hebt zitten.

Naast een mooie haag in de tuin voor een beetje beschutting willen we in januari natuurlijk ook wat kleur in de tuin hebben. Zolang het niet vriest kun je wat extra kleur toevoegen aan de tuin door het planten van winterviooltjes, kerstroos en winterheide. Deze vaste planten trekken zich weinig aan van het winterse weer en trakteren je in januari op mooie knoppen en grote bloemen. Mocht je in het najaar vergeten zijn om voorjaarsbloeiers te planten zoals narcissen, krokussen en hyacinten, dan zijn deze bloeiende bolgewassen op pot ook volop verkrijgbaar in onze tuincentra. Hiermee zorg je direct voor kleur in je tuin als het voorjaar aanbreekt!